Program Komunikacji Społecznej

  1. Strona główna
  2. Partycypacja społeczna
  3. Program Komunikacji Społecznej

W proces rewitalizacji wpisana jest partycypacja społeczna jako fundament działań na każdym etapie tego procesu. Jest niezbędnym elementem działań rewitalizacyjnych – od etapu projektowania i przygotowania tych działań, przez ich wdrażanie i aktualizację, aż po ocenę przeprowadzonego procesu.

Prace nad przygotowaniem i wdrażaniem programu, a także nad jego aktualizacją w Gminie Wałbrzych oparte są na współpracy ze wszystkimi grupami interesariuszy, w tym szczególnie ze społecznością obszarów rewitalizacji, innymi ich użytkownikami, przedsiębiorcami i organizacjami pozarządowymi.

W prace nad Gminnym Programem Rewitalizacji Miasta Wałbrzycha na lata 2016-2025 zaangażowani byli przedstawiciele różnych grup społecznych, w tym lokalne organizacje pozarządowe, liderzy wałbrzyskich instytucji, przedsiębiorcy, eksperci oraz mieszkańcy wybranych obszarów zdegradowanych.

Pierwsze spotkania o charakterze otwartej dyskusji mieszkańców, ekspertów i urzędników na temat przyszłości i nadania nowych funkcji wałbrzyskiej starówce miały miejsce jeszcze w 2012 r. – odbyły się wówczas z inicjatywy lokalnej organizacji pozarządowej. Otwarta dyskusja plenerowa o Starym Mieście, nazwana Wałbrzyską Agorą, została powtórzona w 2014 r. na zrewitalizowanym już Placu Magistrackim.

Otwarte spotkanie konsultacyjne

W 2015 r. zorganizowanych zostało siedem otwartych spotkań konsultacyjnych. Odbywały się one w sześciu dzielnicach miasta i skierowane były do wszystkich zainteresowanych osób, przedstawicieli instytucji i organizacji. Ważnym elementem konsultacji były warsztaty, podczas których mieszkańcy przekazali swoje propozycje i uwagi na temat oczekiwanych kierunków działań rewitalizacyjnych miasta. Mieszkańcom prezentowane były wstępne plany i założenia programu rewitalizacji Wałbrzycha, zaproszeni eksperci przedstawili dobre praktyki rewitalizacji w Polsce i na świecie. Z punktu widzenia budowania tożsamości lokalnej istotnym punktem spotkań była prezentacja dziedzictwa historycznego każdej z dzielnic.

 

W spotkaniach wzięło udział ponad 300 osób. Efektem rozmów było określenie miejsc istotnych dla społeczności lokalnej, które mogłyby stanowić ośrodki rozwoju poszczególnych dzielnic. Zgłaszano również konieczność przeprowadzenia prac infrastrukturalnych w wyznaczonych obszarach, a także propozycje projektów zwiększających ofertę na spędzanie wolnego czasu w miejscu zamieszkania, np. uporządkowanie zieleni, stworzenie ścieżek i miejsc do wypoczynku w parkach, zagospodarowanie podwórek, a także zadbanie o bezpieczeństwo w tych miejscach. Uwagi i wnioski mieszkańców pomogły uporządkować i uzupełnić mocne i słabe strony oraz potencjały zdegradowanych obszarów. Wypracowane podczas spotkań wnioski pokazały, że Wałbrzych dla mieszkańców jest bardzo ważny i chętnie wezmą udział w przedsięwzięciach wpływających na jego rozwój.

Lokalne partnerstwa

Po wyznaczeniu przez Radę Miasta obszaru rewitalizacji Wałbrzycha rozpoczęto proces budowania partnerstw lokalnych w każdym z sześciu podobszarów rewitalizacji. Organizacja 30 spotkań z liderami społeczności lokalnej pozwoliła na skupienie wokół idei ożywienia obszarów zdegradowanych blisko 400 osób. W każdej dzielnicy objętej obszarem rewitalizacji zorganizowano pięć spotkań. Bardzo różny był poziom zaangażowania i frekwencja mieszkańców, jednak wartością dodaną spotkań było zgromadzenie w jednym miejscu przedstawicieli różnych grup społecznych, zarówno tych, od których zależą zmiany w mieście, jak i tych, których te zmiany dotykają, m.in. przedsiębiorców, przedstawicieli organizacji pozarządowych, klubów sportowych, artystów i twórców, pozostałych aktywnych osób, w tym seniorów, młodzieży, nauczycieli, bibliotekarzy i pracowników socjalnych.

Podczas indywidualnych rozmów, wywiadów oraz pracy w grupach warsztatowych zidentyfikowano problemy, potrzeby, zasoby oraz potencjał poszczególnych zdegradowanych podobszarów. Stanowią one szereg wyzwań i nowych doświadczeń nieodzownie wpisanych w proces odnowy miasta. Wypracowane przez interesariuszy założenia posłużyły do opracowania diagnozy potrzeb i potencjałów podobszarów rewitalizacji. Diagnoza ta podkreśla też potrzebę wsparcia społeczności lokalnych w zakresie budowania postaw obywatelskich, samoorganizacji i współodpowiedzialności.

Organizowane na etapie przygotowania warsztaty przyczyniły się do zawiązania partnerstw lokalnych. Spotkania w partnerstwach organizowane są raz na kwartał w każdym z sześciu podobszarów rewitalizacji. Partnerstwa są wyposażone w narzędzie finansowe w postaci programu mikrograntów na realizację społecznych oddolnych inicjatyw wpisujących się w cele rewitalizacyjne. Partnerstwa lokalne działają na rzecz integracji społecznej, aktywizacji mieszkańców oraz planowania i konsultowania działań społecznych planowanych na poszczególnych podobszarach (urodziny ulicy, realizacja mikrograntów itp.). Wsparcie lokalnych interesariuszy poszczególnych podobszarów rewitalizacji polega na wzmacnianiu grupy lokalnych liderów, członkami których są m.in. przedstawiciele mieszkańców, organizacji pozarządowych, instytucji kultury, pracowników socjalnych i szkół. Podobny charakter ma partnerstwo lokalne zawiązane w ramach prowadzonych w Wałbrzychu we wcześniejszych latach działań rewitalizacyjnych w śródmieściu (partnerstwo lokalne EPICENTRUM). Partnerstwa lokalne uzupełniają działalność streetworkerów, Komitetu Rewitalizacji, pracowników Biura Rewitalizacji i Planowania Przestrzennego, jednocześnie współpracując ze sobą na rzecz wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszaru rewitalizacji Wałbrzycha.

Spacery historyczne

Doskonałą formą integracji społecznej, umacniania tożsamości lokalnej i poznania oczekiwań mieszkańców są również organizowane od 2016 r. przez Urząd Miejski spacery historyczne. Powrót do gasnącej tradycji bezpośrednich spotkań umożliwia mieszkańcom wzajemne poznanie się i porozmawianie o historii oraz przyszłości swoich dzielnic.

Pasjonujące opowieści o miejscach, które mijamy na co dzień i które zmieniają się na naszych oczach, połączyły miłośników lokalnej historii i stały się punktem wyjścia do rozmów o ożywieniu miejskiej przestrzeni. Łącznie zorganizowano 24 spacery historyczno-rewitalizacyjne, w każdej dzielnicy objętej obszarem rewitalizacji. W jednym spacerze brało udział ok. 70 osób, które – oprócz zdobytej wiedzy historycznej – miały okazję na żywo ocenić uwarunkowania przestrzenne obszaru rewitalizacji. Dla samorządowców spotkania z mieszkańcami w tak nietypowych okolicznościach okazały się być inspirujące. To jedna z ciekawszych form popularyzowania wiedzy na temat rewitalizacji miasta, bardzo pozytywnie odbierana również przez samych mieszkańców.

Kawiarenki obywatelskie

Od 2017 r. na wałbrzyskim obszarze rewitalizacji organizowane są kawiarenki obywatelskie – spotkania „przy kawie”, na których poruszane są tematy rewitalizacyjne. Celem kawiarenek jest przede wszystkim rozpoczęcie debaty publicznej, zbieranie opinii uczestników, dyskusja oraz budowanie relacji pomiędzy grupami uczestników w zakresie tematyki dotyczącej rewitalizacji. Comiesięczne spotkania umożliwiły bezpośrednie kontakty z mieszkańcami miasta, skróciły dystans między mieszkańcami a Urzędem, a także umożliwiły rozmowy o mieście, o jego mocnych i słabych aspektach.

Kreatywne warsztaty

W prace nad programem rewitalizacji zaangażowali się lokalni liderzy, aktywni mieszkańcy oraz przedstawiciele instytucji i organizacji, które mają wpływ na rozwój społeczny i poprawę warunków życia mieszkańców Wałbrzycha. W organizowanych w czerwcu 2016 r. warsztatach na temat tworzenia gminnego programu rewitalizacji udział wzięło blisko 60 interesariuszy rewitalizacji. Byli wśród nich przedstawiciele wielu środowisk, m.in. Rady Miejskiej, lokalnych przedsiębiorców, organizacji pozarządowych, instytucji kultury i edukacji, a także pracownicy samorządowi oraz reprezentanci Dolnośląskiego Wojewódzkiego Urzędu Pracy, Powiatowego Urzędu Pracy, Straży Miejskiej i policji, ale też Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Nie zabrakło również przedstawicieli Instytutu Rozwoju Miast oraz ówczesnego Ministerstwa Rozwoju (dziś Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej), którzy od początku prac nad programem wspierają nasze miasto w ramach projektu pilotażowego. W tak szerokim i pluralistycznym gronie pracowano nad definiowaniem potrzeb, wizji, celów i kierunków działań dla obszaru rewitalizacji Wałbrzycha.

Dzięki wspólnej pracy „ambasadorów rewitalizacji” udało się nie tylko wypracować założenia do Gminnego Programu Rewitalizacji. Nowe formy współpracy wzmocnią też efekt samego procesu rewitalizacji – uczestnicy warsztatów lepiej poznali rzeczywiste potrzeby i potencjały poszczególnych podobszarów, jednocześnie zadeklarowali aktywny udział w przedsięwzięciach związanych z ich rozwojem.

Podczas procesu aktualizacji programu rewitalizacji zorganizowano dwa dwudniowe warsztaty dla interesariuszy rewitalizacji, których celem było podsumowanie dotychczasowego procesu wdrażania Gminnego Programu Rewitalizacji oraz oszacowanie potrzeby jego potencjalnej aktualizacji. Uczestnikami warsztatów byli pracownicy Urzędu Miejskiego w Wałbrzychu i jednostek organizacyjnych gminy, którzy są zaangażowani w proces wdrażania GPR, a także reprezentanci partnerstw lokalnych sześciu podobszarów rewitalizacji, zawiązanych dzięki działaniom Biura Rewitalizacji i Planowania Przestrzennego ze społecznością lokalną.

Mikrogranty

W ramach realizacji projektu pilotażowego zrealizowano trzy edycje mikrograntów na lata 2017-2019. W 2017 r. przyznano dotacje na realizację 23 inicjatyw społecznych w podobszarach rewitalizacji: Śródmieście, Nowe Miasto, Podgórze, Stary Zdrój, Biały Kamień i Sobięcin. Celem realizacji projektów lokalnych było umożliwienie mieszkańcom angażowania się w działania na rzecz innych mieszkańców i lokalnych wspólnot z obszaru rewitalizacji Wałbrzycha. Mikrogranty przyznano w ramach otwartego konkursu ofert dla organizacji pozarządowych, które w imieniu mieszkańców wystąpiły z wnioskiem o dotację na działania związane z aktywizacją i rozwojem społeczności lokalnej. Wiele ze złożonych wniosków to efekty pracy partnerstw lokalnych utworzonych w poszczególnych dzielnicach w ramach działań rewitalizacyjnych. Do konkursu zgłoszono 30 wniosków z sześciu podobszarów rewitalizacji, podpisano umowy na realizację 21 projektów, które zostały rozliczone na kwotę 51 242,17 zł. Wśród nich znalazły się przedsięwzięcia dotyczące wspólnego porządkowania i zagospodarowania przestrzeni w poszczególnych dzielnicach, organizacji ciekawych zajęć dla dzieci, a nawet warsztaty krawieckie i kulinarne dla mam z Sobięcina. W 2018 r. przyznano dotacje na realizację 21 inicjatyw, wszystkie zgłoszone projekty zostały rekomendowane do dofinansowania na łączną kwotę niemal 60 tys. zł (cztery projekty zostały sfinansowane z budżetu gminy). Wśród nich znalazły się przedsięwzięcia dotyczące m.in. przeprowadzenia survivalowych warsztatów oraz letniej czytelni w wałbrzyskim Śródmieściu dla dzieci, zajęć w ramach akademii podwórkowej dla seniorów, warsztatów wikliniarskich wraz z utworzeniem filiżanki upamiętniającej 100-lecie Muzeum Porcelany w Wałbrzychu, zakup figurek szachowych do wspólnych rozgrywek w Rynku, wspólne porządkowanie i zagospodarowanie przestrzeni w poszczególnych dzielnicach oraz ścieżki edukacyjnej w parku im. T. Kościuszki. W 2019 r. natomiast przyznano dotację na realizację 19 projektów na obszarze rewitalizacji na łączną kwotę 54 tys. zł (w ramach projektu pilotażowego sfinansowano dwa projekty, pozostałe realizowane są z budżetu gminy). Realizowane projekty dotyczą m.in. zagospodarowania, porządkowania podwórka i przestrzeni sąsiedzkiej, promowania aktywnego i ekologicznego stylu życia, stworzenia ogólnodostępnej mikrobiblioteki dla mieszkańców, promowania muzycznych tradycji europejskich i organizacji przeglądu małych teatrów.

Otwarte konkursy dla organizacji pozarządowych

W 2019 r. Biuro Rewitalizacji i Planowania Przestrzennego ogłosiło cztery otwarte konkursy ofert dla organizacji pozarządowych. Trzy organizacje pozarządowe, których oferty zostały wybrane, otrzymały dotację na realizację zadania publicznego na terenie miasta Wałbrzycha i na rzecz jego mieszkańców z zakresu wspierania działań aktywizacji i rozwoju społeczności lokalnej. Głównym celem projektów jest wsparcie działań aktywizacji i rozwoju społeczności lokalnej na obszarze rewitalizacji z zakresu:

  • organizacji wydarzeń tematycznych zaplanowanych na czas wakacji, mających na celu zachęcenie mieszkańców i mieszkanek Wałbrzycha do spędzenia sobotniego popołudnia i wieczoru w centrum miasta – Rynku,
  • organizacji warsztatów muzycznych dla dzieci i ich opiekunów,
  • zagospodarowania przestrzeni miejskiej poprzez stworzenie muralu i miejsca do przeprowadzania warsztatów oraz integracji mieszkańców podczas wspólnych działań na rzecz budowania przyjaznej przestrzeni.
Narzędzia wspomagające

Istotnym elementem w partycypacji społecznej są narzędzia wspomagające proces komunikowania i docierania z informacją do szerokiego grona odbiorców. Dla sprawniejszego informowania mieszkańców o działaniach rewitalizacyjnych został utworzony portal internetowy www.rewitalizacja.walbrzych.pl. Dodatkowo Biuro Rewitalizacji i Planowania Przestrzennego prowadzi profil na portalu społecznościowym pn. Akcja rewitalizacja: Wałbrzych, gdzie aktywni mieszkańcy mogą nie tylko na bieżąco śledzić wydarzenia i plany związane z rewitalizacją, ale także wyrazić swoją opinię i wymienić się poglądami z innymi użytkownikami Internetu. Można również wpisać swój numer telefonu do bazy SMS – dzięki której będziesz zawsze na bieżąco! Żeby dołączyć do bazy należy wpisać swój numer telefonu na specjalnym formularzu i wrzucić do skrzynki, która dostępna jest w Biurze Rewitalizacji i Planowania Przestrzennego Urzędu Miejskiego w Wałbrzychu lub na wydarzeniach organizowanych przez Gminę Wałbrzych i Partnerów.

Jednym z elementów „Programu komunikacji społecznej i promocji procesu rewitalizacji miasta Wałbrzych” było zatrudnienie streetworkerów (menedżerów podobszarów rewitalizacji) wspierających oddolnie proces rewitalizacji. Pracownicy pracowali najczęściej w terenie, będąc w stałym kontakcie z mieszkańcami i innymi interesariuszami, zapewniając stałą komunikację pomiędzy Urzędem Miasta a społecznością lokalną, identyfikujących bieżące problemy we wdrażaniu przedsięwzięć rewitalizacyjnych oraz angażując się w ich rozwiązywanie ze wsparciem ze strony UM. Streetworkerzy inicjowali też koordynowali aktywność interesariuszy na obszarach rewitalizacji, aby we wczesnym etapie maksymalnie wspierać proces partycypacji społecznej.

Materiały instruktażowe:
Przewodnik po partycypacji społecznej w Wałbrzychu
Informacje dla wspólnot mieszkaniowych
Informacje dla zasłużonych najemców lokali gminnych
Badanie preferencji mieszkaniowych
Mikrogranty - edycja 2018 rok
Mikrogranty - edycja 2017 rok
Menu